Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα
Φωτογραφία από χρήστη monkeypuzzle στο Flickr.
Σύμφωνα πατρα με τον ιστορικό Θωμόπουλο, η άποψη αυτή κρίνεται υπερβολική. Ήδη Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα το 1580 στην Πάτρα λειτουργούσαν τέσσερις συναγωγές, η μία μάλιστα στην ελληνική γλώσσα.
Η ονομασία προέρχεται (κατά παρετυμολογία) από τα χρήματα (κίβδηλα-Κίβδας-Τσίβδας) Μεταναστευτικό πρόβλημα στην Πάτρα που εισέπρατταν οι Εβραίοι έμποροι από μαγαζιά που διατηρούσαν στην περιοχή. Στο Α΄ νεκροταφείο Πατρών στο Ζαβλάνι υπάρχει μέχρι και σήμερα εβραϊκό νεκροταφείο. Σήμερα στην Πάτρα υπάρχουν Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα πολύ λίγοι Εβραίοι, οι οποίοι δεν είναι καν οργανωμένοι σε συναγωγές.
Φαίνεται ότι οι πρώτοι Εβραίοι ήταν σκλάβοι που πουλήθηκαν από λαούς της Ασίας. Σε αυτούς πιθανότατα να προστέθηκε και η άλλοτε ακμάζουσα Εβραϊκή κοινότητα της Ανδραβίδας, που στα μέσα του 13ου αιώνα αριθμούσε 50 οικογένειες, αλλά τα Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα ίχνη της οποίας χάνονται μετά τον 15ο αιώνα.
Σύμφωνα με τους ιστορικούς Spon και Wheler, οι Εβραίοι υπολογίζονταν σε 4000-5000, δηλαδή το 1/3 του πληθυσμού της πόλης. Από ιστορικές έρευνες προκύπτει ότι ήταν Ελληνόφωνοι Ισπανοεβραίοι, Ρωμανιώτες, Σεφαρδίτες και Ιταλόφωνοι Εβραίοι απ ο την Απουλία.
Παρ Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα όλα αυτά, υπάρχουν ακόμα και σήμερα τρία τοπωνύμια που υπενθυμίζουν το πέρασμα των Εβραίων από την πόλη. Σίγουρο είναι ότι κατοικούσαν στην πόλη από την πρωτοβυζαντινή εποχή. Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας η εβραϊκή κοινότητα γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της.
Στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος εκτίθεται η Ρωμανιώτικη συναγωγή της Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα Πάτρας (1919). . Στην περίοδο της κατοχής οι λιγοστοί Εβραίοι εγκατέλειψαν την Πάτρα και απέμειναν μόνο τέσσερις οικογένειες.
Η πρώτη μαρτυρία περί Εβραίων στην Πάτρα χρονολογείται από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, για να τελειώσει τυπικά και άδοξα το 1980, όταν κατεδαφίστηκε η τελευταία συναγωγή. Από τους Αλεξανδρινούς χρόνους καταγράφεται Ιστορία των Εβραίων στην Πάτρα η πρώτη εμφάνιση των Εβραίων στην Πάτρα. Σύμφωνα μάλιστα με τον καθηγητή Στίβεν Μπάουμαν (Steven Bowman), Εβραίοι υπήρχαν και κατά τη Ρωμαϊκή εποχή.
Το 1147 καταγράφονταν στην Πάτρα 50 εβραϊκές οικογένειες. Μετά τον διωγμό τους από την Ισπανία, πολλές οικογένειες Εβραίων εγκαταστάθηκαν στην Πάτρα.
Το τελευταίο τοπωνύμιο, το οποίο δεν χρησιμοποιείται πια, αφορά σε μια πύλη του κάστρου που ονομαζόταν Εβραϊκή . Η πρώτη συνοικία είναι τα Εβραιομνήματα, που ονομάστηκε έτσι λόγω του εβραϊκού νεκροταφείου που είχε παλιά, ενώ το δεύτερο τοπωνύμιο που διατηρείται μέχρι και τις μέρες μας είναι η συνοικία Τσιβδί, όπου κατά τον Μεσαίωνα υπήρχε το εβραϊκό γκέτο.
Το 1980 κατεδαφίστηκε το κτήριο που τη στέγαζε. Το 1818 υπήρχαν 17 οικογένειες στην Πάτρα και μία συναγωγή. Το 1917 η κοινότητα ανασυγκροτήθηκε με πρόεδρο τον Ζαχαρία Βιντάλ και δημιουργήθηκε εβραϊκό σχολείο, αλλά τελικά το 1955 διαλύθηκε και η τελευταία συναγωγή.
