πατρα - Παναχαϊκή Γ.Ε.
Φωτογραφία από χρήστη στο Flickr.
Αποτέλεσμα αυτών ήταν η ανάπτυξη ενός μεγάλου εργατικού κινήματος, στο οποίο οι νέες τότε αναρχικές και σοσιαλιστικές ιδέες να βρουν ένα πατρα Χαλκούνια πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη τους. δε θα μπορούσε να αμελήσει το τμήμα στίβου. Mε την αναγγελία της συγχώνευσης έσπευσαν να εγγραφούν Πάτρα πολλοί επιπλέον έφηβοι και νέοι.
Τα εγκαίνια του έγιναν το 1938 και το 1955 κατασκευάστηκε η πρώτη εξέδρα. Οι πρώτοι παίκτες που τα απάρτιζαν ήταν ξένοι, από την Αγγλική παροικία της πόλης, και κυρίως Ιταλοί μετανάστες.
Κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο έπεσαν οι εξής αθλητές της Παναχαϊκής: Πάτρα Καπάτος Φώτης, Νιάρος Δημήτρης, Πολυμέρης Νίκος, Τσίρος Φίλιππας, Μαυρομάτης. Η σημαντική διαφορά δυναμικότητας οφειλόταν, μεταξύ άλλων, στο γεγονός πως οι ομάδες της Αθήνας και του Πειραιά είχαν ήδη μια ποδοσφαιρική ιστορία 25 χρόνων με διοργανώσεις πρωταθλημάτων.
Στην συνέχεια η έκταση πουλήθηκε και με τα χρήματα αγοράστηκε άλλη στην Πάτρα Αγυιά, εκεί που βρίσκεται σήμερα το στάδιο της Π.Γ.Ε. Στον ίδιο χώρο και δίπλα από το γήπεδο ποδοσφαίρου υπάρχει και το κλειστό γυμναστήριο της ομάδας ενώ κάτω από τις εξέδρες του σταδίου υπάρχουν αίθουσες άθλησης για όλα τα τμήματα του συλλόγου.
Ήταν η πρώτη επαρχιακή ομάδα που το κατάφερε, στερώντας παράλληλα το πρωτάθλημα από τον ΠΑΟΚ, τον οποίον κέρδισε μέσα στο γήπεδο της Τούμπας με 5-3 την τελευταία αγωνιστική, όταν με ισοπαλία θα ήταν πρωταθλητής. Τα αποτελέσματα της Παναχαϊκής στο Κύπελλο UEFA της περιόδου 1973-1974 ήταν: Το 1974 τερματίζει 6η με 13 νίκες, 12 ισοπαλίες και 9 ήττες, τέρματα 42-37. Σε αυτό, καθοριστική συμβολή έχουν και αναρχικοί, κυνηγημένοι κυρίως από την Ιταλία και άλλα ευρωπαϊκά κράτη, οι οποίοι ριζώνουν στην πόλη μεταφέροντας τις αναρχικές και σοσιαλιστικές ιδέες στο νεόκοπο τότε Ελληνικό κράτος.
Τέλος το 2000 εγκαταστάθηκαν οι προβολείς. Το στάδιο ανήκει στην ερασιτεχνική Παναχαϊκή και έχει χωρητικότητα 11.321 θεατές. Έτσι κάθε χρόνο τερματίζει στις τελευταίες θέσεις του βαθμολογικού πίνακα μέχρι το 1980-81, οπότε και υποβιβάζεται στην Β΄Εθνική.
Το κλειστό γυμναστήριο κατασκευάστηκε το 1984. Τα πρώτα τμήματα της Παναχαϊκής ιδρύθηκαν το 1923. Κατά το παρελθόν ήταν από τα πιο δοξασμένα τμήματα της Παναχαϊκής, έχοντας αναδείξει πολλούς πανελληνιονίκες και σημειώνοντας μεγάλες διακρίσεις. Από τα πρώτα τμήματα του συλλόγου, σήμερα είναι ανενεργό. .
Αξίζει να σημειωθεί πως πριν την Ε.Π.Σ. Το 1928 αντιμετώπισε τον Παναθηναϊκό, τον οποίο κέρδισε με 4-3, το 1929 την Α.Ε.Κ.
Πατρών υπήρξαν εκ των σωματείων που πρωτοστάτησαν στην προσπάθεια για την ιδρυσή του ΣΕΓΑΣ. Σημαντικότερη επιτυχία αποτελεί αναμφισβήτητα η συμμετοχή στην Α2 την περίοδο 1986-87.
Πατρών το 1927. Η πρώτη ότι επιλέχτηκαν τα χρώματα της σημαίας του Ανδρέα Λόντου, ηγετικής μορφής της επανάστασης του 1821.
Έπειτα απο ένα εξάμηνο στις 26 Απριλίου 1923 αθλητές της ΠΓΕ συμμετέχουν για πρώτη φορά σε αγώνες στην Αμαλιάδα στους Πανηλειακούς αγώνες. Την περίοδο 1946- 1948 είχε και γυναικείο τμήμα καλαθοσφαίρισης αλλά διαλύθηκε για να επανιδρυθεί τα τελευταία χρόνια. To τμήμα αυτό σήμερα είναι ανενεργό.
O αγώνας έγινε στα πλαίσια των Παναχαικών αθλητικών και ποδοσφαιρικών αγώνων. Το τμήμα πετοσφαίρισης των αντρών ιδρύθηκε το 1928. Με την λήξη του πολέμου ξαναρχίζει το τοπικό πρωτάθλημα.
Έτσι δημιουργείται η ΠΑΕ Παναχαϊκή 2005 που λαμβάνει μέρος κανονικά στο πρωτάθλημα της Β Εθνικής το 2005. Ένας τέτοιος σύλλογος ήταν και ο Παναχαϊκός Γυμναστικός Σύλλογος, ο οποίος εκτός των αθλητικών δραστηριοτήτων του περιείχε μουσικό τμήμα για εκμάθηση μουσικής στους νέους και νέες της πόλης, όπως και βιβλιοθήκη με πλήθος βιβλίων. Το πρώτο στάδιο και τα γραφεία της ομάδας ήταν στην Συνοικία Χαλκωματά και στην συμβολή των οδών Σμύρνης και Σοφοκλέους.
Την ίδια ώρα οι Πατρινοί φίλαθλοι διαδηλώνουν στους κεντρικούς δρόμους της πόλης, στήνουν οδοφράγματα και συγκρούονται με την αστυνομία, προκαλώντας επεισόδια που έχουν ως θλιβερό απολογισμό 15 τραυματίες. Το 1997 έγινε η σκεπαστή κερκίδα και η τοποθέτηση καθισμάτων.
Οι εξέδρες ολοκληρώθηκαν το 1972, ενώ το 1973 τοποθετήθηκε χλοοτάπητας. Μετά το πρωτάθλημα Νοτίου ή Βορείου Ελλάδος ακολουθούσε η τελική φάση του πρωταθλήματος Ελλάδος.
Σημαντικότερη σύγχρονη μορφή ο Λουκάς Γαντίδης, πρωταθλητής Ελλάδος και χρυσός Βαλκανιονίκης το 1990. Η πυγμαχία καλλιεργούνταν στην Παναχαΐκή και πριν το 1934. Μεγαλύτερη επιτυχία η κατάκτηση του Πανελλήνιου πρωταθλήματος Α κατηγορίας αντρών το 2008 . Το τμήμα έχει αναδείξει πολλούς Πανελληνιονίκες και Βαλκανιονίκες, ενώ έχει κατακτήσει πανελλήνιους τίτλους στις κατηγορίες παίδων, εφήβων και νέων.
Το 1958 είναι δεύτερη στο πρωτάθλημα Νότου, το 1959 αποκλείεται στα προκριματικά από τον Παναιγιάλειο στο πρωτάθλημα Νότου, όπως και το 1960. Έτσι, η ένωση κάθε χρόνο είχε δύο διαφορετικές πρωταθλήτριες. Το 1961 κατακτά το πρωτάθλημα Νότου και συμμετέχει για πρώτη φορά στην ιστορία της στην Β΄ Εθνική.
Το 2008 απορρόφησε το τμήμα πετοσφαίρισης του ΑΟ Παγκρατίου πέρνωντας και την θέση του στην Α2 εθνική κατηγορία για την αγωνιστική περίοδο 2008-09. Από τότε αγωνίζεται μεταξύ Α΄ και Β΄ Εθνικής, στερούμενη σε γενικές γραμμές σημαντικών διακρίσεων. Το 1988 παίζει στην Α΄εθνική αλλά μηδενίζεται στον αγώνα με τον Πανσερραϊκό και υποβιβάζεται.
Tο 2003 με επέμβαση του τότε υπουργού Βενιζέλου η Παναχαϊκή τιμωρείται για χρέη και αποβάλλεται από το πρωτάθλημα Β΄ Εθνικής στην ένατη αγωνιστική. Το 2004 η Παναχαϊκή έπρεπε να αγωνιστεί με βάση το νόμο στην Δ΄ Εθνική. Παρόλα αυτά κάποιοι παράγοντες και ποδοσφαιριστές δεν αποδέχτηκαν την ένωση και δεν εντάχτηκαν στο νέο σωματείο ιδρύοντας τον Λευκό Αστέρα, αμιγή ποδοσφαιρικό σύλλογο.
Μεγάλοι μεταγενέστεροι αθλητές στίβου της Παναχαϊκής και πρωταθλητές Ελλάδος οι Γιώργος Παναγιωτόπουλος, Θεοφάνης Τσιμιγκάτος, Όλγα Τσομπανίδη. Το τμήμα πυγμαχίας ιδρύθηκε το 1934 απο τον Βαγγέλη Μαυρόπουλο, παλαίμαχο αθλητή στίβου και πυγμαχίας, ο οποίος διετέλεσε ομοσπονδιακός προπονητής τη δεκαετία 75-85. Σήμερα η ομάδα βρίσκεται στην Α΄κατηγορία του τοπικού πρωταθλήματος, έχοντας χάσει την άνοδο στην Γ Εθνική στις λεπτομέρειες τα δυο τελευταία χρόνια.
H Πάτρα, λόγω διαφωνιών των σωματείων και ανυπακοής στην Ε.Π.Σ. Παράλληλα είχαν μεγάλη παράδοση στην διοργάνωση αγώνων καθώς και στην ανάδειξη Ολυμπιονικών όπως οι Τόφαλος, Πεπανός, Ανδριακόπουλος και Χρηστόπουλος μεταξύ άλλων.
Το 1975 καταλαμβάνει την 7η θέση με 11 νίκες, 11 ισοπαλίες και 12 ήττες, τέρματα 41-39. Το 1976 η Παναχαϊκή τερματίζει 10η και αρχίζει η καθοδική της πορεία αφού τα μεγάλα αστέρια της αρχίζουν και φεύγουν, ενώ τα χρόνια βαραίνουν τα πόδια τους. Το 1955 αποκλείεται από τον Παναιτωλικό στα προκριματικά του πρωταθλήματος Νοτίου Ελλάδος, το 1956 καταλαμβάνει την 3η θέση στο πρωτάθλημα Νότου πίσω από Ολυμπιακό και Εθνικό Πειραιά με 13 βαθμούς, ενώ το 1957 κατατάσσεται πάλι τρίτη στο πρωτάθλημα Νότου.
Το Καλοκαίρι του 1996 η Παναχαϊκή συμμετείχε στο Κύπελλο Ιντερτότο παίρνοντας μέρος για δεύτερη φορά στην ιστορία της σε κάποια ευρωπαϊκή διοργάνωση (αποτελέσματα: Ντιναμό Μόσχας - Παναχαϊκή 2-1, Γκένκ - Παναχαϊκή 4-2, Παναχαϊκή - Τορσάβν 4-2, Παναχαϊκή - Στάμπαεκ 1-1). Κατά συνέπειαν η Παναχαϊκή Γ.Ε.
Παρόλα αυτά υποβιβάζεται και από το 2006 αγωνίζεται στη Γ΄ Εθνική. Στο κύπελλο Ελλάδος οι καλύτερες πορείες της Παναχαϊκής ήταν τρεις φορές μέχρι τα ημιτελικά του θεσμού: το 1979, όταν αποκλείστηκε από την ΑΕΚ με 3-2 και 1-5, το 1986 όταν η ΑΕΚ για μια ακόμη φορά της στέρησε την πρόκριση στο τελικό (1-0, 0-3), καθώς και το 1997 όταν αποκλείεται στην ίδια φάση από τον ΠΑΟ (0-4, 0-3). Επίσης η ΠΓΕ μετράει 7 παρουσίες στα προημιτελικά του κυπέλλου τις χρονιές: 1967, 1968, 1969, 1972, 1974, 1977, 2001 Παίκτες της Παναχαϊκής που υπήρξαν διεθνείς είναι (αναφέρονται μόνο συμμετοχές με την Παναχαϊκή) Από την Παναχαϊκή ξεκίνησαν την καριέρα τους ο Γρηγόρης Γεωργάτος και ο Κώστας Κατσουράνης, πρωταθλητής Ευρώπης στο EURO 2004 της Πορτογαλίας. Άλλοι σημαντικοί παίκτες που έχουν φορέσει την φανέλα της Παναχαϊκής είναι οι: Δημήτρης Σπεντζόπουλος, Σαραντόπουλος Γιώργος, Κουρμπανάς Βασίλης, Νικολάου Χρήστος, Ζευγαρίτης Οδυσσέας, Σίδερης Γιώργος, Καπανδρίτης Διονύσης, Ρήγας Θέμης, Λεγάτος Σωτήρης, Λιάρος Δημήτρης, Ανδρούτσος Κυριάκος, Παπαδόπουλος Αλέκος, Μπερερής Σπύρος, Χαρδαλιάς, Αντωνάτος, Μύρτσος Γιώργος, Κίζας, Ψαράς, Ιωακειμίδης, Αγγελος Μπεκίρης, Αποστολίδης, Τάκης Κεμενίδης, Ζαχαρίας Πυτιχούτης, Σωτήρης Αυγερινόπουλος, Μανώλης Παππάς, Θύμιος Πεφάνης, Αντώνης Τζανετουλάκος, Τίμος Πατρώνης, Ανδρέας Ζοάνος, Γιώργος Σπυρόπουλος, Ζαγκότσης, Κρητικός, Γιανιώτης, Πολύζος, Βέτουλας, Σπύρος Βουλγαράκης, Τάκης Παπαρσενίου, Μπάμπης Καρτερουλιότης, Νίκος Κεκάτος, Χαρίλαος Σαμιωτάκης, Βασίλης Καραμπινάς, Γιώργος Σπανοσωτηρόπουλος, κ.ά. Ο Παναχαϊκός Γ.Σ. Έχει αναδείξει πολλούς Πανελληνιονίκες, Βαλκανιονίκες και Μεσογειονίκες.
Το 1928 συμμετέχει στο πανελλήνιο πρωτάθλημα εφήβων με πολλές επιτυχίες και το 1929 στα 19α Πανκύπρια. Από τότε η ΠΓΕ συμμετέχει ανελλιπώς σε όλες τις πανελλήνιες διοργανώσεις και σε όλες τις κατηγορίες. Το 1993 επιστροφή στις εθνικές κατηγορίες με συμμετοχή στην Γ΄εθνική όπου αγωνίστηκε συνεχόμενα μέχρι το 2007 όπου κέρισε την άνοδο σητν Β΄εθνική.
Κατά συνέπεια μηδενίζεται σε 13 αγώνες. Από το 1927, η νέα ένωση ξεκινά τη διοργάνωση πρωταθλήματος, στο οποίο η Παναχαϊκή πρωταγωνιστεί και το οποίο κατακτά πολλές φορές μέχρι το 1959, οπότε και δημιουργούνται από την Εθνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (Ε.Π.Ο.) οι εθνικές κατηγορίες.
Αδαμόπουλο, αθλητή στίβου της Παναχαΐκής, και τον Κατσαρό απο την Σμύρνη με νίκη του Αδαμόπουλου στα σημεία με 32:25. Εκεί διακρίθηκαν οι Αθανασόπουλος Α.
Στην παρθενική της παρουσία όμως στη μεγάλη κατηγορία υποβιβάζεται, καθώς κατηγορείται για απόπειρα δωροδοκίας στο παιχνίδι με τον Άρη. Σε συνεργασία με Πατρινούς εργάτες και αστούς που είχαν γοητευτεί από τις ιδέες αυτές, ιδρύονται εργατικά συνδικάτα και πολιτικοί σύλλογοι, με προεξέχων αυτών τον Δημοκρατικό Σύλλογο Πάτρας, μέλη του οποίου συγκαταλέγονται ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη του Παναχαϊκού γυμναστικού συλλόγου.
Πατρών το πρωτάθλημα διοργανώνονταν από την Παναχαϊκή, από το 1923/24 έως και το 1925/26. Έχει συμμετάσχει επίσης στην Β΄Εθνική για πρώτη φορά το 1976, παραμένοντας δύο χρονιές , και το 1977 , για να υποβιβαστεί στο τοπικό.
Αργότερα προστέθηκαν Έλληνες, μερικοί εκ των οποίων ήταν αγγλικής ή άλλης καταγωγής, όπως ενδεικτικά οι: Πούλος Αντ., Αντωνόπουλος Θεμιστ., Μαρντικιάν Μαρντίκ, Λιακόπουλος Α., Γκιόλντι Α., Κωνσταντίνου Κ., Κωστόπουλος Ελευθ., Κατσάνος Γ., Ντίλλων Εδουάρδος, Μακ Λην, Οχάν Οχανιάν, Ευαγγελίου Σταύρος, Μπελεγρής Χρ., Μούλας Αθ., Κέκκος Π., Κωστόπουλος Π., Μανιατόπουλος Ανδρέας, Αργυρόπουλος Ανδρέας, Σχοινάς Κ., Κωστόπουλος Αλ., Μουσχοχωρίτης Ανδρ., Σουκοβίτης Γ., και άλλοι. στα 100 μέτρα, Παπασταθόπουλος Γ.
χάνοντας με 0-1, 0-2 και 0-6, ενώ με αντίπαλο τον Ολυμπιακό ηττήθηκε την ίδια χρονιά 2-5, το 1930 1-7 και το 1934 0-7. Ο λόγος που οι αναρχικοί εμπλέκονται με τον σύλλογο δεν είναι άλλοι παρά η συγκάλυψη έναντι του κράτους και της καταστολής από την τοπική αστυνομία, ώστε υπό την κάλυψή του να μπορούν να συνεχίσουν την πολιτική τους δράση και την πολιτική επιμόρφωση των εργατών και των άλλων πολιτών της πόλης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στα τέλη του 19ου αιώνα, η Πάτρα είναι το πρώτο εξαγωγικό-εμπορικό λιμάνι του νεοσύστατου τότε ελληνικού κράτους και η πύλη της Ελλάδας από και προς την Ευρώπη. Αμέσως πρωταγωνιστεί στην Β΄ Εθνική, στοχεύοντας κάθε χρόνο στην άνοδό της, την οποία εξασφάλισε το 1969.
στην δισκοβολία και ο Καλαφάτης Α. Ο πρώτος αγώνας πυγμαχίας στην Πάτρα έγινε στις 7 Ιανουαρίου 1925 ανάμεσα στον Α.
Την ίδια χρονιά τερματίζει 6η με 11 νίκες, 14 ισοπαλίες, 9 ήττες, και συνολικά τέρματα 40-35. Από τότε και μέχρι το 2007 δεν θα αγωνιστεί ξανά σε κατώτερη κατηγορία.
Λόγω έλλειψης αντιπάλων, τα πρώτα παιχνίδια γίνονταν με τα πληρώματα των ξένων πολεμικών πλοίων που κατέπλεαν στην Πάτρα. Το 1924 η Παναχαϊκή είχε δύο ισοδύναμες ομάδες ποδοσφαίρου, Α΄και Β΄, αφού τόσο ο Παναχαϊκός όσο και η Γυμναστική Εταιρεία είχαν ποδοσφαιρικά τμήματα. στον ελεύθερο ακοντισμό.
Μερικά φιλικά παίζονται κατά την διάρκεια της κατοχής, ενώ το 1943 διοργανώνεται και κύπελλο Πατρών. Η περίπτωση του Παναιγιάλειου και του Παναιτωλικού, που ανήκαν στην ίδια ένωση, οφειλόταν στο γεγονός ότι η Ε.Π.Σ Πάτρας διοργάνωνε δύο πρωταθλήματα, ένα για τις ομάδες της επαρχίας Πατρών και ένα για τις ομάδες της Περιφέρειας (δηλαδή Αιτωλοακαρνανία, Ζάκυνθος, Κεφαλληνία, Ηλεία, Υπόλοιπο Αχαΐας).
Η κατάσταση αυτή έχει σαν φυσικό επακόλουθο την απόσπαση των συλλόγων από τον ΣΕΓΑΣ και την ίδρυση της Ε.Π.Σ. Πρώτος πρόεδρος και πρωτεργάτης της συγχώνευσης ήταν ο Χρήστος Κορύλλος.
Έμβλημα της Παναχαϊκής είναι ο Ηρακλής που στεφανώνεται από την Νίκη. Τα χρώματα της ομάδας είναι το κόκκινο και το μαύρο. Τελευταία στιγμή ωστόσο αποφασίζεται και πραγματοποιείται η απορρόφηση του Πατραϊκού, επίσης ομάδα Β΄ Εθνικής χωρίς όμως χρέη.
Άλλα φιλικά με αθηναϊκές ομάδες: 27/3/1927 ΠΓΕ 2:3 Πέλωψ Αθηνών - 27/11/1927 ΠΓΕ 3:1 Α΄Β΄ ομάς Ατρομήτου Αθηνών - 18/4/1928 ΠΓΕ 2:3 Ελληνορωσσικός - 25/4/1928 ΠΓΕ 5:2 Πειραϊκός Όμιλος Φιλάθλων - 2/7/1928 ΠΓΕ 5:3 Ομάδα Τραπέζης Βιομηχανίας - 25/12/1928 Ατρόμητος Αθηνών 5:1 ΠΓΕ - 14/1/1929 Εθνικός 0:0 ΠΓΕ - 29/6/1929 Παλαιό Φάληρο 2:3 ΠΓΕ - 2/12/1929 Α -Β Παναθηναϊκού 3:0 Α ΠΓΕ - 3/1/1930 Άμυνα Πειραιώς 1:0 ΠΓΕ Το 1940 η Ελλάδα εισέρχεται στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και σταματά προς στιγμή κάθε αθλητική δραστηριότητα. και η Γ.Ε.
Αχαΐας , δεν κατάφερε να διοργανώνει τακτικό πρωτάθλημα και αυτό είχε ως επακόλουθo τον αποκλεισμό της από το πρωτάθλημα Ελλάδας. Ανεξαρτήτως αυτού οι Αθηναϊκοί σύλλογοι πραγματοποιούσαν φιλικούς αγώνες στην πόλη, με αποκορύφωμα την 11η Αυγούστου 1945, όταν η Παναχαϊκή αντιμετώπισε την Εθνική Ελλάδος στο γήπεδο της και ηττήθηκε με 7-1. Η μεγαλύτερη διάκριση ανήκει στο τμήμα των αντρών το οποίο έχει συμμετάσχει στο πανελλήνιο πρωτάθλημα του 1966 και κατέλαβε την 7η θέση. Το τμήμα αυτό ενεργοποιήθηκε το 2006 με σκοπό να συμμετάσχει στο πρωτάθλημα της επομένης περιόδου, παρόλο που η Παναχαϊκή αποτελεί πολλά χρόνια μέλος της αντίστοιχης ομοσπονδίας. Το τμήμα Μπάσκετ των αντρών της Παναχαϊκής έχει αγωνιστεί πολλά χρόνια στην Β΄Εθνική, κυρίως κατά τις Δεκαετίες του 80 και του 90 .
Χαρακτηριστικό της δυναμικής που εξέπεμπε η ομάδα ήταν ο μέσος όρος των 8.773 εισιτηρίων, δεύτερος υψηλότερος μεταξύ των επαρχιακών ομάδων (πρώτη η πρωταθλήτρια Λάρισα το 1988). Το 1973 καταλαμβάνει την 4η θέση στο πρωτάθλημα με 16 νίκες, 12 ισοπαλίες, 6 ήττες, τέρματα 42-27, και κερδίζει την έξοδο στο Κύπελλο UEFA. Στην Αθήνα αθλητές της ΠΓΕ πρώτη φορά πήγαν το 1925 στα Α΄Αβερώφεια, το 1926 στα Β΄Αβερώφεια , ενώ το 1927 η Παναχαϊκή διοργάνωσε αθλητική συνάντηση στο γηπεδό της με τον ΓΣ Αμαρουσίου.
Τότε, το πρωτάθλημα Ελλάδας ήταν τουρνουά των πρωταθλητριών ομάδων Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης, με την Ε.Π.Ο. Την επόμενη χρονιά ωστόσο πρωταγωνιστεί στην Β΄ Εθνική και επιστρέφει. Το 1972 η Παναχαϊκή επιστρέφει στην Α΄ Εθνική και ξεκινά η πορεία της χρυσής ομάδας των Δαβουρλή, Ρήγα, Στραβοπόδη, Μιχαλόπουλου και άλλων προς τις επιτυχίες, με αποκορύφωμα την έξοδο στο κύπελλο UEFA.
Έχει αγωνιστεί δύο φορές στην Α΄εθνική, το 1937-38 και το 1962-1963 προ κρινόμενη από το τοπικό πρωτάθλημα. Επανέρχεται στην Β΄το 1983 αλλά δεν κατάφερε να παραμείνει.
Ως σήμερα η λαοφιλής Μεγάλη Κυρία της Πελοποννήσου και του Ελληνικού αθλητισμού καλλιεργεί πολλαπλά τμήματα με μεγάλη κατά καιρούς επιτυχία, εμπλουτίζοντας έτσι την παράδοση της. Παράλληλα, το 1922, με την Μικρασιατική καταστροφή έρχονται στην Πάτρα χιλιάδες πρόσφυγες οι οποίοι φέρνουν μαζί τους την αγάπη τους για το ποδόσφαιρο, ιδρύοντας και αυτοί αρκετά νέα ποδοσφαιρικά σωματεία.
Συνέπεια αυτού ήταν μερικοί παίκτες να φύγουν από την Παναχαϊκή και να δημιουργήσουν άλλα σωματεία τα επόμενα χρόνια. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής η Παναχαϊκή συμμετέχει στο πρωτάθλημα της Πάτρας δίνοντας κάποιες χρόνιες προκριματικούς αγώνες στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα, χωρίς επιτυχία. Το 1954 συμμετέχει για πρώτη φορά στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα και καταλαμβάνει την 6η και τελευταία θέση.
Δύο είναι οι εκδοχές σχετικά με την επιλογή τους. για πολλά χρόνια να έχει αποκλείσει τις επαρχιακές ομάδες.
Η Παναχαϊκή Γυμναστική Ένωσις 1891 (Π.Γ.Ε) ιδρύθηκε την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 1923 με τη συγχώνευση του Παναχαϊκού Γυμναστικού Συλλόγου που υπήρχε από το 1891 και της Γυμναστικής Εταιρείας που υπήρχε από το 1893, μετά από πολύχρονες προσπάθειες και συζητήσεις που ξεκίνησαν το 1900, αφού τα δύο σωματεία ήταν άσπονδοι αντίπαλοι στους αγωνιστικούς χώρους και όχι μόνο. Προκειμένου να αγωνιστεί μία ομάδα σε προκριματικά για το πρωτάθλημα Νοτίου Ελλάδος έπρεπε να κατακτήσει πρώτα το τοπικό, όπως έκανε η Παναχαϊκή όλες αυτές τις χρονιές.
Η μεταγραφή του Κώστα Δαβουρλή αντί του ποσού ρεκόρ των 10 περίπου εκατομμυρίων δραχμών στον Ολυμπιακό καταφέρνει ένα ισχυρό πλήγμα στα όνειρα των κοκκινόμαυρων φιλάθλων για ένα πρωτάθλημα.
